Wiele osób wspomina czytanie lektur w szkole jako drogę przez mękę. Okazuje się jednak, że książki czytane po latach, bez przymusu, smakują zupełnie inaczej… i znacznie lepiej. Oto lista tytułów obowiązkowych do nadrobienia w dorosłym życiu!

Lalka – Bolesław Prus

W szkole Lalka często bywa sprowadzana wyłącznie do historii nieszczęśliwej miłości Wokulskiego i Izabeli. Jednak po ponownej lekturze w dorosłości widać, że ta opowieść to coś znacznie więcej niż romans. To książka opowiadająca o społeczeństwie rozdartym między przeszłością a nowoczesnością. Wokulski nie jest już tylko zakochanym kupcem. Staje się symbolem człowieka wyprzedzającego swoje czasy.

Dziś Lalka może poruszyć zupełnie inaczej – jako historia o samotności wśród ludzi, a także o konflikcie między sercem a rozsądkiem. Dojrzały czytelnik dostrzeże w niej też złożoność relacji społecznych, warstwę psychologiczną bohaterów i nieoczywistą aktualność wielu spostrzeżeń Prusa. To powieść, która dojrzewa razem z odbiorcami i tym samym zyskuje w ich oczach.

Rok 1984 – George Orwell

Na lekcjach języka polskiego Rok 1984 często traktuje się jako mroczną wizję świata, w którym rządzi totalitaryzm. Z dorosłej perspektywy książka ta staje się jeszcze bardziej niepokojąca, bo zaczynamy dostrzegać, jak bardzo jej przestrogi mogą dotyczyć współczesności. Orwell przewidział mechanizmy manipulacji, nierzadko odnoszące się do sposobu działania np. polityków.

Każdy dorosły człowiek powinien przeczytać tę książkę w dorosłości jeszcze raz, ponieważ skłania ona do naprawdę wielu ciekawych przemyśleń. Uczy też tego, by z dystansem podchodzić np. do informacji serwowanych w mediach. A na dodatek nie jest zbyt długa, więc będzie świetnym pomysłem na szybką lekturę na kilka wieczorów lub dłuższą podróż samolotem czy pociągiem.

Mistrz i Małgorzata – Michaił Bułhakow

Kultowa powieść Michaiła Bułhakowa jest tak złożona i wielowątkowa, że trudno dostrzec jej wszystkie zalety podczas lektury w szkole. Zwykle trzeba szybko przejść do kolejnych książek. W dorosłym życiu wygląda to inaczej – można cieszyć się, delektować i rozkładać kolejne rozdziały na czynniki pierwsze we własnym tempie. Ta pozycja nadaje się do tego wręcz perfekcyjnie.

Dopiero z dojrzałej perspektywy dostrzega się zawarte w powieści filozoficzne pytania o wolność, miłość i prawdę. Mistrz i Małgorzata nie jest jedynie prostą alegorią dobra i zła. To opowieść o tym, jak trudne są wybory moralne i jak cienka potrafi być granica ludzkich zachowań. Jeśli tylko masz taką okazję, koniecznie udaj się również na przedstawienie teatralne na podstawie książki. To wyjątkowe doświadczenie!

Jądro ciemności – Joseph Conrad

Jądro ciemności to jedna z krótszych lektur szkolnych, ale jej ciężar gatunkowy potrafi przytłoczyć niejednego nastolatka. Nierzadko dopiero w dorosłym życiu czytelnicy są w stanie w pełni uchwycić to, co naprawdę rozgrywa się między słowami zawartymi na kartach książki. A to nie tylko opowieść o kolonializmie i wyprawie do serca Afryki.

Joseph Conrad snuje refleksję o ludzkiej naturze, moralności czy pierwotnych instynktach. Narrator prowadzi czytelników nie tylko przez dziką rzekę Kongo, ale też przez rejony ludzkiej psychiki. Gęsta i mroczna atmosfera opowieści oraz mnogość różnych motywów sprawiają, że każdy może odbierać tę historię nieco inaczej i na swój sposób interpretować poszczególne wątki.

Chłopi – Władysław Stanisław Reymont

Literatura Reymonta w czasach szkolnych dla wielu uczniów wydaje się… nudna. Jednak po latach sprawia ogromną przyjemność, a na szczególną uwagę zasługują Chłopi. Okazuje się, że jest to opowieść o sprawach, które nigdy się nie starzeją i są bliskie dorosłemu życiu: ludzkich namiętnościach, ambicjach, konfliktach pokoleń, zazdrości, pożądaniu czy przemijaniu.

Z perspektywy dojrzałego czytelnika dostrzega się w tej książce nie tylko barwny folklor, który wysuwa się na pierwszy plan podczas analizy książki w szkolnych ławkach. Dorosły odbiorca dostrzega też przedstawioną tam brutalność życia, społeczne napięcia, mechanizmy rządzące wspólnotą, a także niezaprzeczalne piękno polskiej wsi.

Lektury szkolne – dlaczego warto przeczytać je w dorosłości?

Czytanie lektur szkolnych w dorosłym życiu ma sens. Warto do nich wrócić z wielu powodów, m.in.:

  • lepsze zrozumienie – dzięki nabytym doświadczeniom dojrzali czytelnicy dostrzegają w lekturach rzeczy, które wcześniej im umykały, np. ukryte motywy postaci, subtelne przesłania czy tła społeczne i historyczne;
  • większa przyjemność – gdy sięga się po książkę z własnej woli, a nie z obowiązku, łatwiej się w nią wciągnąć, poczuć klimat opowieści i po prostu się nią cieszyć;
  • głębsze poznanie siebie – lektury często poruszają tematy uniwersalne, takie jak miłość, zazdrość, czy lęk przed śmiercią, a dorośli nierzadko sami mierzą się z takimi emocjami, przez co mogą lepiej zrozumieć siebie i innych.

To oczywiście tylko kilka propozycji z listy lektur szkolnych. Warto spojrzeć na nią raz jeszcze i poszukać tytułów, które mogą dziś przemówić mocniej niż kiedyś. Niejedna książka, wcześniej trudna lub niezrozumiała, ma teraz szansę zaskoczyć aktualnością i wciągnąć bez reszty.